Қазақстанда жұмыс орындарын еңбек жағдайлары бойынша аттестаттау

ҚР Еңбек кодексінің 183-бабының 1-тармағына сәйкес кәсіпорын меншік иесі өндіріс объектілерін еңбек жағдайлары бойынша міндетті түрде тұрақты, кемінде 5 жылда бір рет аттестаттаудан өткізуі тиіс. Жұмыс орындарын еңбек жағдайлары бойынша аттестаттау кәсіпорын қызметкерлерінің өкілдерімен бірлесіп жүзеге асырылады. Бұл ҚР Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрлігінің 28.12.2015 ж. № 1057 бұйрығымен бекітілген Өндірістік объектілерді міндетті мерзімді аттестаттау қағидаларымен регламенттеледі.

Осы Қағидалардың 1-бабы 2-тармағының 18) тармақшасына сәйкес өндіріс объектілері – өнім өндіруге, пайдалы қазбаларды өндіруге, игеруге немесе қайта өңдеуге, құрылыс жұмыстарына және басқа да өнеркәсіптік қызметке айналысатын кәсіпорынның учаскелері немесе жекелеген бөлімшелері. Тексеруді мамандандырылған ұйымдар орындайды.

Аттестаттау іс-шараларының кешені

Жұмыс орындарын еңбек жағдайлары бойынша аттестаттау әртүрлі әрекеттер кешенін қамтиды. Олардың ішінде:

1. Өндіріс объектілерін еңбекті қорғау, қауіпсіздік саласында қабылданған нормаларға сәйкестігіне талдау;
2. Кәсіпорын объектілерін қауіпсіздік, еңбекті қорғау талаптарына сәйкестігіне жиынтық бағалау.

Жұмыс орнындағы еңбек жағдайларының жай-күйін тексеру мыналарды анықтау үшін жүргізіледі:

• өндірістік ортаның қауіпті факторларының деңгейін, еңбек процесінің күрделілігі мен ауырлығын;
• жарақат қауіпсіздігінің деңгейін, жеке және ұжымдық қорғану құралдарының болуын;
• жеке қорғану құралдарының жұмыс жағдайларына сәйкестігін.

Тексеру аяқталғаннан кейін алынған ақпарат арнайы құжатқа – өндіріс объектісін аттестаттау актісіне енгізіледі.

Актіде мынадай ақпарат болады:

1. Кәсіпорынның толық заңды атауы, мекенжайы, ұйымдық-құқықтық нысаны, құрылымы туралы жалпы деректер. Қызметкерлердің жалпы саны, сондай-ақ жекелеген бөлімшелер бойынша, атап айтқанда зиянды, қауіпті объектілерде жұмыс істейтін қызметкерлер саны көрсетіледі. Сондай-ақ тексеру жүргізу себептері, тартылған аттестаттаушы ұйымдар, аттестаттау комиссиясының мүшелері туралы деректер енгізіледі.

2. Технологиялық процестің сипаттамасы. Кәсіпорын қызметінің сипаты, қолданылатын технологиялар туралы ақпаратты, қауіпті, зиянды факторлардың, процестердің, техникалық құрылғылардың тізімін қамтиды.

3. Жұмыс орнындағы еңбек жағдайлары бойынша аспаптық, зертханалық, эргономикалық сынау хаттамасы.

4. Жарақат қауіпсіздігінің деңгейін анықтау хаттамасы.

5. Қызметкерлердің жеке қорғану құралдарымен қамтамасыз етілу деңгейін бағалау хаттамасы.

Жұмыс орындарын аттестаттау және қауіпсіздік пен еңбекті қорғау бойынша уақтылы оқыту өндіріс объектілерінде жарақаттануды азайтуға және еңбек жағдайларын жақсартуға мүмкіндік береді.