Қауіпті құрылғыларды сараптамалық тексеру және техникалық куәландыру
Қауіпті техникалық құрылғыларды міндетті сараптамалық тексеру және техникалық куәландыру «Азаматтық қорғау туралы» 2014 жылғы 11 сәуірдегі № 188-V ҚР Заңымен регламенттеледі және мынадай механизмдерді пайдалану кезінде өнеркәсіптік қауіпсіздікті қамтамасыз етуді қамтиды: барлық типтегі жүк көтергіш механизмдер (крандар, кран-манипуляторлар, кран-экскаваторлар, барлық түрдегі ЖКМ, электр жүк арбалары мен тальдер, жүкті және (немесе) адамдарды көтеруге арналған шығырлар, жүк көтергіштігі 40 килограмм және одан жоғары электрлік және гидравликалық лифтілер, ауыспалы және алмалы жүк қармайтын құралдар (ілмек, грейфер, жүк көтергіш электромагнит, стропалар, қармауыштар, траверстер), аспалы жолдар, өрт баспалдақтары, фуникулерлер және басқалары; сондай-ақ қысыммен жұмыс істейтін ыдыстар, бу-су жылыту қазандықтары, құбырлар (магистральдық, газ құбырлары, бу және ыстық су құбырлары), резервуарлар, механизмдердің металл конструкциялары, тербелмелі станоктар мен олардың құрылғылары, бұрғылау қондырғылары және т.б.
Техникалық диагностика – құрылғылардың техникалық жай-күйін талдау және ол туралы қорытынды жасау. Бұл процесте жабдықтың жарамдылық деңгейі анықталады. Алынған ақпарат пен техникалық құжаттарда белгіленген параметрлерді салыстырмалы талдау нақты деректер алуға мүмкіндік береді.
Техникалық куәландыру нақты жай-күйді анықтауға бағытталған әкімшілік-техникалық сипаттағы шаралар кешенін қамтиды. Ол жабдықтың жұмысқа қабілеттілігін және пайдалану процесінде өнеркәсіптік қауіпсіздік талаптарына сәйкестігін растау үшін жүргізіледі.
Өнеркәсіптік қауіпсіздік сараптамасы мынадай мақсаттарда жүргізіледі:
- Құрылғылардың техникалық жай-күйін бақылау үшін.
- Ақаудың, бұзылудың орнын табу, ақаудың пайда болу себебін анықтау үшін.
- Құрылғылардың болашақта пайдалану процесіндегі техникалық жай-күйін болжау үшін.
Диагностика жүргізу, одан әрі пайдалану үшін құжаттарды дайындау әртүрлі типтегі жабдықтар үшін жүргізіледі. Атап айтқанда:
- крандар, лифтілер, басқа да көтергіш құрылыстар;
- қазандық қадағалау объектілері;
- газ жабдықтары;
- химиялық және жарылыс қаупі бар объектілердің жабдықтары;
- металлургиялық кәсіпорындардың жабдықтары;
- өзге де қауіпті өндірістік объектілер.
Техникалық диагностиканың түрлері мен ерекшеліктері
Диагностика жүргізіледі:
- техникалық нұсқаулықта белгіленген жағдайларда жабдықтың қызмет мерзімі шегінде оны пайдалану процесінде мерзімді түрде;
- анықталған ақаулардың өлшемдерін, сипатын, себебін нақтылау мақсатында;
- дайындаушы қысыммен жұмыс істейтін жабдықтар, көтергіш құрылыстар және т.б. үшін белгілеген пайдалану ресурсы аяқталғаннан кейін – қалдық пайдалану кезеңін, одан әрі қауіпсіз пайдалану шарттары мен параметрлерін анықтау үшін.
Сараптамалық тексеру және техникалық куәландыру кең ауқымды іс-шаралар кешенін қамтиды. Олардың ішінде:
Өлшеу, визуалды-өлшеу бақылауы.
Нақты пайдалану жағдайында құрылғылардың жұмыс істеуінің, жүктемесінің, жай-күйінің нақты параметрлері туралы деректерді алуға арналған жедел диагностика.
Әсер ететін зақымдаушы факторлар мен механизмдерді анықтау. Жабдық материалдарының зақымдаушы механизмдерге бейімділігін анықтау.
Жабдық бөлшектері мен тораптарының түйіспелерінің сенімділігін бағалау.
Зақымдаушы механизмдердің әсерінен пайда болатын ақауларды анықтайтын бақылау әдістерін таңдау.
Дәнекерленген қосылыстарды, құрылғылар металын бақылау.
Анықталған ақауларды бағалау. Өлшеу, визуалды, бұзатын немесе бұзбайтын бақылау нәтижелері бойынша жүргізіледі.
Жабдық материалдарын талдау.
Жабдықтың техникалық жай-күйіне талдау мен болжам жасау. Атап айтқанда, құрылғылардың жұмыс режимдерін, кернеулі-деформацияланған күйін талдау.
Қалдық пайдалану мерзімін анықтау.
Компанияның өнеркәсіптік қауіпсіздігі сараптамалық тексерудің қаншалықты сапалы жүргізілгеніне тікелей байланысты. Тексеру қорытындысы бойынша техникалық есеп жасалады. Оған бұзбайтын бақылау хаттамалары қоса беріледі. Құрылғы паспортына нәтижелер, пайдаланудың рұқсат етілген ең жоғары параметрлері, келесі сараптаманың мерзімдері енгізіледі. Деректерді сараптамалық тексеруді жүргізген адамдар енгізеді.
Ақаулар анықталған кезде олардың сипаты мен өлшемдері белгіленеді. Кәсіпорын басшылығы жабдықты диагностикадан кейін белгіленетін төмендетілген техникалық параметрлерде пайдалану туралы шешім қабылдауы мүмкін. Параметрлерді ақаулар жойылғанға дейін сараптама жүргізген адамдар паспортқа жазады. Бұл ретте төмендетілген техникалық параметрлерде қауіпсіз пайдалану жабдық қолданылатын технологиялық процестерге кедергі келтірмеуі тиіс.
Өнеркәсіптік қауіпсіздік саласындағы қызметтерді мамандандырылған ұйымдар көрсетуі тиіс. Сараптамалық тексеруді барлық талаптарды ескере отырып, сапалы әрі барынша дәл орындайтын «КазЭкспертПром» ЖШС кәсіпқойларына жүгініңіз.
Сондай-ақ қараңыз: